FANDOM


Balıkesir tarihinde önemli duraklar şunlardır:

  • 1080 - Balıkesire ilk Türkmen obaları yerleşmeye başlamıştır.
  • 1099 - Balıkesir yöresindeki Türkmenlerin çok büyük bir kısmı Bizanslılarca kılıçtan geçirilmiştir.
  • 1175 - Balıkesir yöresine Bizans baskınından sonra ikinci dalga Türkmen göçleri yaşanmaya başlamıştır.
  • 1237 - Anadolu selçuklu hükümdarı Gıyaseddin Keyhüsrev misya'yı ve buradaki türkmen obalarını gezmiştir.
  • 1240 - Balıkesir yöresine Moğol istilası nedeniye üçüncü dalga Türkmen göçleri yaşanmaya başlamıştır.
  • 1290 - Balıkesir yöresine Karesi bey ve babası Kalem bey kumandasındaki büyük çoğunluğu alevi-bektaşi inançlı olan Türkmen obalarıyla yoğun yerleşim yaşanmıştır. Bu obaların çoğu Danişment yöresi olarak adlandırılan Tokat, Çorum, Amasya, Sivas çevresinden ve İsfendiyar yöresi olarak adlandırılan Kastamonu ile Sinop civarlarından geldikleri ortaya çıkmaktadır. Gelenlerin bir kısmının ve yönetici sınıfının Çepni olduğuna dair birçok kaynak vardır. bugün Manav olarak söylenegelen (uzunca süredir yerleşik hayata geçmiş türkmenler anlamına gelmektedir ve bunlara o zaman Rumlar manavis türkmenler demekteydi.) Türk köylerinin büyük kısmının kökeninin çepni olduğu düşünülmektedir. Bugün Manav köylerinin bengi veya karşılama adıyla oynadıkları manav menşeili türkmen oyununun; aynı ayak yapısına sahip benzerlerinin doğu türkistan'da kaşgar çevresindeki Uygur köylerinde ve Özbekistan'ın bazı yerlerinde oynandığı tespit edilmiştir. bugün Sındırgı ulusdağı ve eteklerinde yerleşik kendilerine Yörük diyen türkmenlerin kullandığı oldukça orijinal türkmen gelinbaşlarının benzerlerine Kaşgar çevresinde Uygurlarda rastlanmıştır. uygurların da Göktürklerden geldiğini herkes bilir. En önemli tarihçilerden İsmail Hakkı Uzunçarşılı'nın ilk önce üzerinde çalıştığı ve bilim çevrelerinde temel kaynak olarak kullanıldığı kitap; Karasi beyliğini incelemektedir. Yine Oğuzlar konusu üzerinde en büyük uzman olan Faruk Sümer, Karasi topraklarında çok gezmiş ve araştırma yapmıştır. Bu iki bilimadamı da buraların iyi araştırılması ve analiz edilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Japonyalı bir tarihçi prof. Balıkesirle ilgili Türkçe olarak pekçok bilimsel araştırma ve yayın yapmışlardır.
  • 1295- Toplanarak batıya gelmiş olan büyük Karesi türkmen grubu Germiyanoğulları'nın büyük askeri yardımıyla bugünkü "Sındırgı-Bigadiç-Merkez-İvrindi-Balya-Susurluk-Kepsut-Giresun(Savaştepenin eski adı)" topraklarını Bizans'tan ele geçirmişlerdir. karesi'nin 400 kadar kıpırdamayan süvarisi, 40 bin kadar atlı askeri bulunmaktaydı (ing. the military of karasid dynasty). Balıkesir kenti, uzun yıllar boyunca kullanılmayan ve taş yığıntısı haline gelmiş Bizans hanedan malikhanesi çevresine Karesi Türkmenleri tarafından kurulmuştur. karasi arazisini gezen yabancı bilimadamları-arkeologlara göre, bu malikhanenin subasmanı-izleri günümüz Atatürk stadyumunun altında veya meşhur Balıkesir Atatürk parkının bir yerindedir. park yenilenirken fırıntaşa devredilmesi gündemde olan viva patisserie diye adlandırılan mekanın arkasında kalan ve demir korkulukla çevrilmiş olan subasmanına benzer kalıntının bu olduğu iddia edilmektedir. Kurulan devletin adı Karasi; başkentinin adı Balıkesri'dir. Ortaya atılan en önemli savlardan biri, karasi toprakları; tüm bizans ve birçok arap diyarında en eski adı olan akirus olarak bilinmekteydi. Bu görüşe göre, akirus [k-r-s] beyi kullanımı zamanla karasi [k-r-s] beyi şeklinde türkçeleşmiştir. Üç kere üst üste akirus derseniz akirus telafuzu karasiye evrilmektedir. Karasi beyinin asıl adının ise Ajlan olduğu ileri sürülmektedir.
  • 1305 - Alevi-bektaşi inançlı Sarı Saltuk Türkmenleri (Kazdağı Türkmenleri), Ece Halil önderliğinde dobruca yöresinden anadolu'ya geri gelerek karesi topraklarına sığınmışlardır.
  • 1305 - Edremit kıyılarında karesi beyliği donanması (ing. the navy of karasid dynasty) kurulmuştur. Arap kaynaklarına göre 70-80 parça olan ve o zamanki teknolojiye göre donatılmış kayıktan oluşmaktaydı. 1345 yılına kadar Ege ve Marmara denizinde bizans'a akınlara düzenlendi. Bugünkü Selanik çevresine ve Enez çevresine büyük akınlar yapıldı. Ancak 1315 yılında Bizans donanması diğer müttefik donanmalarıyla beraber karesi donanmasını edremit açıklarında yendi. 15-20 kadar kalan karesi donanması, o zaman aydınoğullarının elinde olan izmir kıyılara sığındı.
  • 1305 - Bergama çevresi Balıkesir'e geçmiş doğu-batı olarak ayrılan topraklarda batı kısmının başkenti olmuştur. balıkesir'deki askeriyenin yarısı buraya taşınmıştır.
  • 1310 - Seyyah, İbni batuta balıkesiri dolaşmıştır. bu dönemde Karesi beyliği Osmanlı'dan daha zengin ve diğer türkmen beylikleri-bizans ve memluk ülkelerince daha itibarlıydı.
  • 1345 - Balıkesir kenti'ni; karesi hanedanı varisleri arasında yaşanan kavgadan fırsat bilerek Osmanlı ilhak etmiştir.
  • 1360 - Tüm balıkesir toprakları osmanlıya geçmiştir.
  • 1400 - 1360'larda başlamakla birlikte, osmanlıların karesi umerası (büyük 4'lü) (ing. `the big four personages of sovereign karasi principality in pre-ottomani period`) a) [1-mezarı gelibolu yarımadasında olduğu bilinen ama kayıp Hacıilbey; b) 2- mezarı türkçe adı yenice-i vardar olan bugünkü yunan makedonyasında bulunan giannitsa kasabasında olan Evranos gazi (ivrindide devam eden soyundan son kuşak torunu pkk çatışmasında kürtlerce şehit edilmiştir!) c) 3- mezarı nerede olduğu bilinmeyen Gazi fazıl ve d) 4- mezarı edremit'te olduğu düşünülen Ece Halil karesi'nin elde kalan kayıkları öncülüğünde balkanları ele geçirmesiyle karesi sancağında yaşayan Türkmen boylarının birçoğu Balkanların çeşitli yerlerine iskan ettirilmiştir.
  • 1430 - İç anadolu, Toroslar ve özellikle doğu ve güneydoğu bölgesinden Türkmen göçleri yaşanmıştır. Tahtacı türkmenleri bu dönemlerde gelmişlerdir.
  • 1577 - Balıkesir’de büyük deprem yaşanmıştır.
  • 1691 - Güneydoğu ve halep çevresinden bugün balıkesir çevresinde bir yuvarlak şeklinde yerleştirilmiş ve kurulmuş ve şu-an 35 köyleri bulunan Çepni türkmenleri balıkesir çevresine gelerek yerleşmişlerdir.
  • 1740 - Kırk yıl önce rusya'ya geri dönen hristiyan-slav kazakları balıkesir’e gelmiş ve manyas gölü kıyılarına yerleşmişlerdir.
  • 1856 - Tatar türkleri balıkesir’e ve ilçelerine yerleşmeye başlamıştır.
  • 1859 - Çerkez ve Gürcü boyları balıkesir’e yerleşmeye başlamıştır.
  • 1864 - Hala göçebe yaşayan ve nüfusu oldukça yoğun olan sünni-şamanizm karışımlı kültürleri olan büyük çoğunluğunun sancağın doğusundaki dağlık alanlarında bulunan ve muğla'ya kadar belirli bir hat-yol içinde sürekli gidip gelen kendilerine Yörük diyen türkmen boyları zorla iskan ettirilmiştir. Yörükler sürekli gidip-gelme faaliyeti içinde olduğundan pekçok zaman ramazan ayının geldiğini fark etmemişler ve genelde oruç tutamamışlardır. genelde sonraları haberleri oluyormuş:) genelde şehirde olup bitenlerden haberleri yoktu.
  • 1864 - Balıkesir belediyesi bugünkü alihikmetpaşa meydanının ortasında bulunan ve balıkesir ilinin tam orta noktası sayılan ve herkesin havuz sandığı taş su yapısının [bugünkü lcwakiki adıyla faaliyet gösteren ve balıkesire ayrı bir hava katan sümerbank binasına yakın bir yerde bulunan ve sümerbank yapımı sırasında bilinçsizce yok edilen tarihi balıkesir küçük şadırvanı'nın abdest alınan daire şeklindeki mermeri ve musluklarının sonradan taşınarak meydanın ortasına yerleştirilmesi olayı.] yerinde olan tek odalı osmani bir binaydı kurulmuş ve kentte modern belediyecilik faaliyetleri başlamıştır. İlk yaptıkları buzhane açmak, çay deresi çevresini düzenleyerek gazino ve mağazalar açmak, belediye mezbahanesini yapmak, çay deresine köprü inşaa etmek, İtfaiyecilik faaliyetlerini modernleştirmek olmuştur.
  • 1878 - Balkan ve özellikle Bulgaristan Muhacir türkleri Balıkesir’e yerleşmeye başlamıştır. 1910lu yıllara kadar balkanlardan göçler sürmüştür. (Bunlara 93 muhacırları denir.) Muhacir türkler yanında Arnavut ve Pomaklar da gelmiştir.
  • 1881 - osmanlı genelindeki idari reformlar sonucu modern Karesi vilayeti kurulmuş, bu reform bugünkü balıkesir vilayetinin idari köklerini oluşturmuştur.
  • 1892 - Fransızlar'ın osmanlıların elindeki Cezayiri işgal etmelerinden sonra osmanlı hükümdarı seferberlik ilan etmiş ve balıkesir ve özellikle doğu ilçelerden savaşa gidilmiştir.
  • 1897 - Büyük balıkesir depremi yaşanmıştır. Balıkesir merkezinde sağlam kalan ev sayısı sadece 51'dir. ancak yıkıcı depremden önce öncü deprem olmuş; halkın büyük kısmı sokaklarda olduğu için can kaybı çok olmamıştır. deprem esnasında paşa hamamında yıkanan ve yıkıntı altında kalan nü kadınlar depremden ilk çıkarılan kişilerdir. deprem olduğunda ramazan ayıydı ve şehirde çoğu insan sahura kadar ya uyumuyor-ya dışarıda mesire yerlerinde eğleniyor-ya da camilerde namaz kılıyorlardı.
  • 1912 - Boşnaklar balıkesir’e yerleşmeye başlamışlardır.
  • 1913 - Balıkesir’den geçen demiryolu hattı hizmete açılmıştır. Balıkesir dünyaya bu tarihte yani 1913'te açılmıştır.
  • 1914 - Büyük çekirge felaketi yaşanmıştır. iki-üç sene kıtlık yaşanmıştır.
  • 1919 ve sonrası: 1300'lü yıllardan beri daha çok körfez ve marmara kıyılarında yaşayan ve Türkmenlerle karışmamış ve kültürel olarak yoğun ilişkisi olmayan Rum, Yahudi ve Ermeniler Balıkesir topraklarından ayrılmışlardır. Bu ayrılmalar 1850lerde başlamıştı. Karesi sancağında, 1919 yılına kadar iç kesimlerde Türkmenler yoğunken, kıyıkesimlerde ve Marmara kıyılarında Rumlar yoğunluktaydı. Giden rum ve ermenilerin boşalttığı kıyıkesimine yunanistan-makedonya bölgesi-girit-adalardan Mübadele türkleri ve bazı arnavut gruplar gelmiştir. Bandırma-gönen çevresinde Rumlardan boşalan yerler bölgeye çok öncelerde gelen Çerkezlerce yurt haline getirilmeye çalışıldı. Hatta biga-adapazarı hattında yeni bir çerkezistan kurma hayali vardı. bunun dışında mübadiller bu yörelere geldiler.
  • 16 mayıs 1919 - Ege'de ilk kuvayi milliye balıkesir'de kuruldu ve düzenli orduya geçinceye kadar izmir'in çevresindeki cephelerin merkezi oldu. Saltanat'a ve itilaf devletleri büyükleçilerine izmir'in ilhakı'nın tanınmadığına dair telgraf çekildi. İzmir'den birçok askeri kişi buraya sığındı. Bu dönemde balıkesir'de 5 tane kongre düzenlenmiştir. İzmir'in ilhakı'nı reddeden uzun süreli 3-4 adet gazete basılmıştır. Mustafa kemal ile koordineli çalışılmıştır ancak bazı muhalif düştükleri zamanlarda oluyordu. Bu dönemde Balıkesir'in en önemli külliyesi olan ve Fatih'in kayınpederi olan zağnospaşa camisi'nin kubbesinin en üst katmanını oluşturan kurşun katmanın tamamı cephane yapımını için sökülmüştür.
  • 26 ocak 1920 - Ege'de hiç silah kalmamıştı. en yakın silah deposu eceabat'ta idi. Balıkesir kuvayi milliyesi buraya baskın düzenlemiş fransızların elinde olan silahları anadolu'ya kaçırmıştır. Balıkesir, Mustafa kemal'den takdir telgrafı almıştır. Karesi'nin torunlarını olduğunuzu gösterdiniz demiştir. burada gördüğüm yiğitlik ve inanç başaracağımı bana inandırmıştır demiştir. Ancak baskını yapan balıkesirli komutan Bandırma ve gönen köylülerince desteklenen anzavur eşkiyaları tarafından şehit edilmiştir. [bandırma ile balıkesir arasındaki tarihi husumetin birinci ve en önemli sebebi budur!][kurtuluş savaşı zaferi sonunda önde gelen bandırmalı ve gönenli eşkiyalar t.c. vatandaşlığı'ndan çıkarılmıştır.]
  • 30 haziran 1920 - Balıkesir yunanlılarca işgal edildi. kuvayi milliyeciler düzenli orduya katıldı. 6 eylül 1922 'de işgalden kurtuldu. Hasan basri çantay kankası olan Mehmet akif ersoy'a türkiye hudutları dahilinde senden başka vurucu şiir yazan yok diyerek zorla İstiklal marşını yazdırtmıştır. Zira işgal sırasında Mehmet akif ersoy karasi adlı şiir yazıp bir gazetede yayınlayıp Balıkesirlilere göndermiştir. Mehmet akif ersoy'un hakkında içinden gelerek şiir yazdığı başka da şehir yoktur.
  • 1950- balıkesir'de büyük çarşı yangını çıkmış ve şehrin 3'te 1'i yanmış; şehir ve halkı ekonomik çok çok olarak geriye gitmiştir. şehirde kızılay tarafından uzun süre yemek verilmiştir.
  • 1955 yılında devlet ve belediye tarafından tam ortadan zağnospaşa camisi görülecek şekilde ve zağnospaşa camisini boğmayan ve onu aşmayan bir şekilde inşa edilmiştir. balıkesir'in tevahür[övünme!] göstermeyen özelliğine uygun olarak mütevazi bir alış-veriş kompleksi yapılmıştır. hiçbir zaman ben buradayım demez. balıkesir, herşeyi bilen kendini belli etmek istemeyen ve susan çocuktur. ona sorulduğu zaman konuşmaya başlar ve vatanın selameti için en önemli anda devreye girer, rolünü oynar ve çekilir. balıkesir'in en önemli kuvayi milliye liderlerinden ve atatürk döneminin eski milli eğitim bakanı vehbi bolak'a resmi bir toplantı sırasında balıkesir'i birkaç cümleyle bize anlatırmısınız diye sorulmuştur. o da <<balıkesir tevahür göstermez, vatan borcunu yerine getirir, karesiden beri-gelen rehberliği ve asil bünyesi buna izin vermez.>> demiştir. balıkesir kimseye tanımadığı kişilere kendini açmaz ve kendini hiçbir zaman ezdirmez demiştir. herkesin haddini bilmesi gerektiğini söylemiştir. haddi bilmekin dinin en önemli özelliği olduğunu anlatmıştır. herhangi bir husumeti olanları iyibilir demiştir. halkın çoğunluğunun istediği otorite'ye ve karara başkaldırmaz ve onun yanında olur demiştir. 1950 yılında çıkan büyük yangının sebebi, ahşap bir kulübede manufaturacılık yapan bir balıkesirlinin malları arasında bulunan ve oyuncak tabancalar için ince uzun bir kağıt üzerinde dizilmiş çıt-pıtların farelerin kemirmesiyle elektirik kontağına sıçramasıyla başlamış oradan alev çıkmış ve 15 dakikada tamamen ahşap balıkesir evleri ve yapılarından oluşan, balıkesir ekonomisinin ana noktaları küle dönmüştür.
  • 1950 – Bulgaristan dan göçmenler gelmiştir.
  • 1958 - Balıkesir bengi ekibi fransa'nın nice şehrinde yapılan avrupa folklor festivaline davet edilmiş ve orada 21 ülke arasında avrupa birincisi ve en otantik oyun ve en orijinal kostüm ödülü almıştır. bunu duyan türkiye kültür bakanlığı 1958 yılında brükselde düzenlenen ve o zamana kadar dünyanın en büyük fuarı olan expo-58 fuarında türkiye'yi türkiye pavyonu önünde balıkesir temsil etmiştir ve fuarda özel türkiye günü ve gecesi düzenlendiği günlerde onlarca kez bengi oyunu oynamışlardır.
  • 1985 – Bulgaristan'dan göçmenler gelmiştir.